Qədr gecəsi

Qısa bir müddət əvvəl rəhmət ayı Ramazana çatmanın dinclik və xoşbəxtliyini birlikdə yaşadıq. İndi vəda vaxtı bərəkəti və məğfirətiylə evlərimizə və könüllərimizə qonaq olan on bir ayın sultanı, bu günlərdə bizə vəda edir. Bir tərəfdən də Ramazanı Şərifin ürəyi olan mübarək Qədr Gecəsinə qovuşmanın dinclik və xoşbəxtliyini yaşayırıq.

Qədr Gecəsinin ən əhəmiyyətli xüsusiyyəti, cin və insanlara iki dünya səadəti bəxş edən, kainat kitabının əzəli bir tərcüməsi olan uca kitabımız Qurani Kərimin bu gecədə ilk olaraq dünya səmasına endirilməsidir. Daha sonra isə ehtiyaca görə ayə-ayə və ya surələr halında vəhyin məzhəri Rəsulu Əkrəmə (s.ə.s) Cəbrayıl aleyhissalam vasitəsi ilə təqdim edilmiş olmasıdır.

    Yenə bu mübarək gecədə insanlığın əbədi xoşbəxtliyinə səbəb olacaq, ona bərəkətli bir ömürü qazandıracaq bir fürsət verilir. Bu gecəni dua, zikr və ibadətlə keçirən adam, ancaq səksən il kimi uzun bir ömürdə qazana biləcəyi əcr və savabı bir gecədə əldə etmiş olur.

Hər il qədrimizi ucaltmaq üçün Rəbbimizdən bir hədiyyə kimi gələn Qədr gecəsinin izah edildiyi bu surədə Allah subhənahu və təalə belə buyurur:

Həqiqətən, Biz onu (Quranı) Qədr gecəsi (lövhi-məhfuzda dünya səmasına) nazil etdik. Ya Peyğəmbər!) Sən nə bilirsən (haradan bilirsən) ki, Qədr gecəsi nədir?! Qədr gecəsi (savab cəhətdən) min aydan daha xeyirlidir! O gecə mələklər və ruh (Cəbrail) Rəbbinin izni ilə (həmin gündən gələn ilin Qədr gecəsinədək dünyada baş verəcək) hər bir işdən dolayı (Allah dərgahından əmrlər alaraq) yerə enərlər. O gecə dan yeri sökülənə kimi (büsbütün) salamatlıqdır! (əmin-amanlıqdır) (Qədr gecəsi heç bir bəla nazil olmaz, o, bütünlüklə xeyir-bərəkətdən ibarətdir. O gecə mələklər yer üzündə gəzib Allahın müxlis bəndələrinə salam verərlər. Buna görə də Qədr gecəsi səhərə qədər oyaq qalıb ibadət etmək lazımdır!) (Qədir sursəi -1-5)

Bu surədə olan hikməti qısaca açıqlayacaq olsaq belə açıqlayarıq:

1- Qədr Gecəsini qiymətli edən, onun Uca Quranın ilk nüzuluna şahid olmasıdır. Qədr Gecəsinin qədrini ucaldan, Əziz Quranın rəhmət yüklü və universal mesajlarının bu gecə enməyə başlamasıdır. Bu səbəblədir ki, Qədr Gecəsinin dəyərini, qədrini, ucalığını, böyüklüyünü və mübarəkliyini insanlığı zülmətdən qurtaran Kərim Kitabımızda axtarmalıyıq. Və bu gecə dünya səmasına enən Quranı yenidən ürəyimizin səmasına endirməliyik.

2- Qədr Gecəsinin, möminlərə hər il ömürlük bir fürsət təqdim etməsinin. Rəbbimiz, ömürə əvəz bu gecəni, möminlərə bir rəhmət qapısı, bəxş etmişdir. Səhv və günahlarımızdan, qüsurlarımızdan tövbə edərək Rəbbimizin razı olacağı şəkildə bir ömür sürməyə əzmetməkdir.

3- Üçüncü olaraq isə, Allahın mələklərinin, Qədr Gecəsində yer üzünə salam və əmin-amanlıq gətirmək üzrə enmələridir. Bu möhtəşəm hadisə, Cənabı- Haqqın biz möminlərə çox böyük bir ikramı, lütfkarlığı və lütfü olaraq hər il təkrar etməkdədir. O halda Qədr Gecəsini əhya etmək üçün Quranın sülh və əmin-amanlıq mesajlarına qulaq verməliyik. Bu mesajları yer üzündə suveren etmək üçün səy göstərməliyik.

Min aydan xeyirlidir deyilməsinin hikməti nədir?

    “Min ay” səksən üç il dörd aylıq bir müddətə bərabərdir. Keçmişdəki saleh kəslərin bir ömür boyu qazandıqları mənəvi mərtəbəni bir gecə içində əldə etmə fürsətidir. Rəsulullah (s.ə.s) səhabələrə İsrailoğullarından bir kimsənin Allah yolunda min ay boyunca silahlı olaraq cihad etdiyini bildirmişdi. Səhabələr bunu eşidincə çaşdılar və öz əməllərini az gördülər. Bunun üzərinə Qədr Surəsi endirildi.

    Başqa bir rəvayətdə Peyğəmbərimiz Səhabələrə İsrailoğullarından dörd adamın səksən il boyunca heç günah işləmədən ibadət etdiklərini bildirdi. Səhabələr bunu heyrətlə qarşıladı. Cəbrayıl Əleyhissalam gəldi, “Ya Muhamməd, ümmətin o bir neçə adamın səksən il ibadətinə heyrətləndilər. Allah sənə ondan daha xeyirlisini endirmişdir” deyərək Qədr Surəsini oxudu və, “Məhz bu sənin və ümmətinin heyrət etdiyindən daha xeyirlidir” buyurdu. (Haqq Dini Quran Dili. 6:4592)

   Digər bir rəvayətdə Rəsulullaha bütün ümmətlərin ömürləri göstərilmişdi. Öz ümmətinin ömürünü qısa görüncə, ömürü uzun olan ümmətlərin əməllərini düşündü. Öz ümmətinin bu qısa ömürlərində etdikləri əməllərlə onlara çata bilməyəcəkləri narahatlığı içində kədərləndi. Uca Allah da Həbibinə, bu kədərinə müqabil Qədr Gecəsini verərək digər ümmətlərin min ilindən daha xeyirli etdi. (Muvatta. Etikaf:6)

   Qədr Surəsi bu hadisələr üzərinə nazil olmuşdur. Bu surə, Səhabələrin kədərini yüngülləşdirən bir surədir.

Qədr gecəsi, ta səhərə qədər tövbələrin qəbul edildiyi, ilahi bağışlamanın möminlərə çatdığı bir qurtuluş gecəsidir. Qədr gecəsi, Peyğəmbər Əfəndimizin ifadəsiylə, “Hər kim, Qədr gecəsini imanlı bir könüllə və savabını yalnız Allahdan ümid edərək ibadətlə keçirərsə, keçmiş günahları bağışlanar” hədisiylə müjdələdiyi bir gecədir.

Qədr gecəsi, Hz. Aişə Anamızın: Ya Rəsulullah, qədir gecəsinə rast gəldiyim zaman necə dua edim? Sualına, Allah Elçisi “Allahım, şübhəsiz Sən bağışlayansan, bağışlamağı sevirsən; məni də bağışla ” şəklində dua edilməsini tövsiyə etdiyi bir gecədir.

Qədir gecəsini necə keçirməliyik sualına cavab olaraq isə belə deyə bilərik:
Rəsulullah – sallallahu əleyhi vəsəlləm- Ramazan ayının son on günündə ki namaz, tilavət və duadakı əməlləri ramazan xaricindəki əməllərindən daha çox idi.

Buxari və Müslim rəvayət etdiyi hədisdə Aişə -radiyallahu anhə- belə deyir:

Rəsulullah -sallallahu əleyhi vəsəlləm- Ramazanın son on gününə girdiyi zaman gecələri ibadətlə canlandırar, ailəsini oyandırar və ətəyini yığıb bütün ciddilik və həyəcanıyla ibadətə yönəldərdir. Əhməd və Muslimin rəvayətində isə: (son on gündə ibadətlə məşğul olduğu qədər başqa günlərdə məşğul olmazdı)

Rəsulullah sallallahu əleyhi vəsəlləm Qədr gecəsini imanla və ixlasla savabını Allahdan gözləyərək əhya edilməsinə təşviq etmişdir.

Ramazan ayından müəyyən bir gecəni qədr gecəsi kimi müəyyən dəlil tələb edir ancaq son on gecənin təkli gecələri digər gecələrdən daha ehtimallidir. 27-ci gecə isə digər gecələrdən daha ehtimallidir. Çünki bu mövzuya işarət edən bir sıra hədislər mövcuddur.

Allah Azzə və Cəllə bizləri Qədir gecəsini imanla və ixlasla savabını Allahdan gözləyərək əhya edən qullarından etsin!

Firudin Babaoğlu

Bu məqalə Gənc Muslim komandası tərəfindən hazırlanıb. İstifadə edərkən isnad göstərilməsi mütləqdir.

Yazını paylaşın və fikirlərinizi bizimlə bölüşün..

Bu mövzuda fikirlərinizi bizimlə bölüşün